“Hayır”ın dört yüzü
Bir aday “hayır” dediğinde bu genellikle şu dört şeyden birini söyler. Hangisi olduğunu anlamak, sonraki adımı belirler:
- “Şimdi değil.” Zamanlama uygun değil: yoğunluk, bütçe ya da başka bir öncelik var. Kapı kapanmış değil, ertelenmiş.
- “Bana uygun değil.” İlgi ya da ihtiyaç yok. Bu geçerli bir cevaptır ve saygıyla karşılanmalıdır.
- “Yeterince bilmiyorum.” Bilgi eksik ya da yanlış anlama var. Kısa ve net bir bilgiyle netleşebilir.
- “Güvenemiyorum.” Konu iş modeli değil, güven. Bunu zorlayarak çözemezsin; zaman ve tutarlılık gerekir.
Reddi nasıl karşılarsın?
İlk tepki her şeyi belirler. Savunmaya geçmek, ikna etmeye çalışmak ya da hayal kırıklığı göstermek ilişkiyi zedeler. Önce teşekkür et, sonra istersen sebebi sor; ama sormadan önce izin iste:
Cevap geldiyse not al. Cevap gelmediyse sebep uydurma, yorumlama; olduğu gibi kaydet.
Ne zaman tekrar yazılır, ne zaman bırakılır?
- Açıkça “bir daha yazma” dendiyse: yazma. Kişi isterse bilgilerini silmen gerekir; kaydı kapat ve konuyu geride bırak.
- “Şimdi değil” dendiyse: 2–3 ay sonra nazik tek bir mesaj yazabilirsin. Cevap yoksa ısrar etme.
- Bilgi eksikse: kısa bir kaynak paylaş ve devamını adaya bırak. İlgilenirse o yazar.
- Güven eksikse: zaman ver. İlişkiyi iş konusu dışında sürdür; iş konusuna kendiliğinden dönme.
Mesaj örnekleri
“Şimdi değil” diyen için, birkaç ay sonra
Bilgi eksikliği olan için
Kesin hayır diyen için
Red sonrası yapılmaması gerekenler
- Israr etmek. Net bir hayırdan sonra tekrar yazmak ilişkiyi ve işin itibarını zedeler.
- Tartışmak ya da ikna etmeye çalışmak. Karşındakinin gerekçesi, haklı olmasa bile gerekçesidir.
- Aday hakkında ekip içinde olumsuz konuşmak. Kişinin kararı özeldir.
- İzinsiz toplu mesaj listesine eklemek. Hayır diyen birine yeni bir mesaj zinciri göndermek hem rahatsız edicidir hem de kişisel veri kullanımı açısından sorunludur.
- “Son şans” baskısı ya da kazanç sözü vermek. Karar baskı altında verilmez; verilirse de kalıcı olmaz.
Notu kaydet, tarihi koy
Red de değerli bir bilgidir. Her “hayır”dan sonra şunları kaydet: kişi neden hayır dedi (söylediyse), ne zaman tekrar yazılacak (ya da hiç yazılmayacak) ve iletişim tercihi. Böylece aylar sonra aynı kişiye yanlış mesaj gitmez, “şimdi değil” diyenler de unutulmaz.
Bunu bir tabloyla yapabilirsin. Kayıt sayısı büyüdüğünde The Vianora takip listesi görüşme notlarını ve sonraki görüşme tarihini adayın yanında tutar ve zamanı gelince hatırlatır.
Sık sorulan sorular
Reddedilen adaya tekrar yazmalı mıyım?
Cevaba bağlı: “bir daha yazma” dendiyse yazma. “Şimdi değil” dendiyse 2–3 ay sonra tek bir nazik mesaj yazabilirsin.
Hayır diyen kişinin bilgilerini silmem gerekir mi?
Kişi bilgilerinin silinmesini isterse isteğini yerine getir. İstemese bile “bir daha yazma” diyen kişinin iletişim kaydını kapatmak ve tekrar yazmamak doğru uygulamadır.
Reddin sebebini sormalı mıyım?
İzin alarak sorabilirsin; sormak zorunda değilsin. Cevap verirse not et, vermezse yorum yapma.
Red sonrası ilişkiyi nasıl korurum?
İş konusunu kapatıp iletişimi insani düzeyde sürdür. Saygı ve tutarlılık zamanla güveni geri kazandırır; baskı ise tersini yapar.